بلبرینگ چیست و چه وظایفی دارد؟
بلبرینگ یا در واقع بال برینگ (ball bearing)، به معنای توپهای حامل است. این قطعه نوعی یاتاق یا چرخدنده چرخشی یا توپی محسوب میشود و در هر وسیلهای که میچرخد به کار میرود تا مانع از ایجاد اصطکاک و سایش سطح در حال چرخش روی هم شود. برای مثال، چرخش اجسام سنگین و حرکت آنها مانند چرخهای اتومبیل به واسطه بلبرینگها امکانپذیر میشود. البته بلبرینگها در قسمتهای مختلف خودرو که امکان ایجاد اصطکاک وجود دارد، به کار میروند.
بلبرینگ دینام
بلبرینگ پلوس
بلبرینگ گیربکس
بلبرینگ فرمان
بلبرینگ دنده هرزگرد
بلبرینگ چرخ
بلبرینگ اکسل
وظایف بلبرینگ خودرو
۱. کمک به انتقال قدرت بین قطعات
به این ترتیب که بلبرینگ شرایط چرخش برخی قطعات را روی هم فراهم آورده و در عین ممانعت از ایجاد اصطکاک در انتقال نیرو بین این قطعات موثر است.
۲. جلوگیری از ایجاد اصطکاک
بلبرینگ علاوه بر اینکه با این کار، از استهلاک قطعات جلوگیری میکند مانع از هدررفت انرژی تحت تاثیر گرمای و اصطکاک ایجاد شده میشود.
۳. پیشگیری از سایش قطعات و سطوح
به کمک بلبرینگ از تماسهای تحلیلی و ایجاد خوردگی بین سطوح پیشگیری میشود. بنابراین قطعات دچار آسیبهای ناشی از ساییدگی نمیشوند.
اجزای تشکیل دهنده بلبرینگ
با وجود اینکه بلبرینگها خود قطعات کوچکی هستند اما از اجزای متعددی تشکیل میشوند که به ظرافت کنار هم چیده شده و نقشی مهم و بزرگ را در خودرو و دیگر ماشینآلات صنعتی ایفا میکنند. این اجزا در چهار بخش اصلی خلاصه میشوند که عبارتند از:
کنس یا رینگ (Ring)
هر بلبرینگ دو رینگ داخلی و خارجی دارد که اجزای دیگر این قطعه را از دو سمت در بر میگیرد. رینگها معمولا از آلیاژهای مقاوم فولاد ساخته میشوند.
ساچمه یا رول (Rolling Elements)
اجزای غلتکی بلبرینگ هستند که در واقع با چرخش خود حرکت بلبرینگ را ممکن میسازند. ساچمهها نیز عموما از جنس فولاد هستند.
قفسه یا کیج (Cage)
بخشی که ساچمهها را دربر گرفته و از تماس آنها با یکدیگر جلو گیری میکند. ضمن اینکه مانع از حرکت افقی و جانبی رولها میشود. قفسهها را از جنس فیبر، فولاد یا برنج میسازند.
کاسه نمد
بین رینگها و کیج قرار میگیرد. ممکن است در هر دو سمت کیج و بین رینگ داخلی و خارجی باشد و یا تنها بین رینگ داخلی و کیج استفاده شود. وظیفه کاسه نمد بلبرینگ ممانعت از خروج روغن هیدرولیک درون کیجها و بین رولها، به بیرون است. این قطعه نوعی عایق در برابر نفوذ آب به درون بلبرینگ نیز محسوب میشود.
طرز کار بلبرینگ
بلبرینگها توان تحمل هر دو نوع بارهای شعاعی و محوری را دارند. این بار از لایه خارجی به رولها منقل شده و سپس به سمت لایه داخلی میرود. به این ترتیب که فشار حاصل از اصطکاک به رینگ بیرونی وارد میشود. این نیرو که به ساچمهها منتقل میشود در اثر چرخش آنها کاهش یافته و به صورت کنترل شده به رینگ داخلی ارسال میگردد. در واقع حرکت نرم ساچمهها درون قفسهها که به کمک روغن هیدرولیک درون بلبرینگ نرمتر و راحتتر نیز میشود، موجب حرکت راحتتر رینگها شده و چرخش قطعات چرخشی متصل به بلرینگها را نیز سادهتر میکند. در این قسمت سرعت و توان تحمل بار بلبرینگ تغییر میکند. در بلبرینگهایی که در آنها از ساچمه غلتکی استفاده میشود به دلیل کوچک بودن سطح تماس و مقطع رولها با رینگها، سرعت حرکت بالاتر رفته اما توان تحمل بار کاهش مییابد. اما در بلبرینگهایی که در آنها از رولهای استوانه یا بالشتی استفاده میشود سرعت کاهش یافته و استقامت بلبرینگ بالا میرود. رولهای مخروطی نیز سرعت حرکت را در یک سمت بیشتر کرده و توان تحمل بار را در سمت دیگر بلبرینگ افزایش میدهند. از آنها در مواردی که نیاز به سرعت و مقاومت تفاوت در دو سمت قطعات چرخی است استفاده میشود.